1. Đặt vấn đề
Hợp đồng Thiết kế - Cung cấp thiết bị - Thi công xây dựng công trình (Hợp đồng EPC) là hình thức hợp đồng trọn gói phức tạp bậc nhất trong ngành xây dựng và năng lượng. Chủ đầu tư giao toàn bộ trách nhiệm từ khâu khảo sát, thiết kế, mua sắm máy móc cho đến thi công, chạy thử và bàn giao dự án cho một Nhà thầu EPC duy nhất.
Tuy nhiên, trên thực tế tại Việt Nam, nhiều tranh phát sinh xuất phát từ việc các bên sử dụng mẫu hợp đồng EPC chưa chuẩn hóa hoặc không làm rõ các điều khoản phân bổ rủi ro ngay từ giai đoạn thương lượng.
2. Giới hạn trách nhiệm (Limitation of Liability)
Nhà thầu EPC luôn muốn khống chế tổng mức bồi thường thiệt hại ở mức 100% Giá hợp đồng hoặc thấp hơn (thường từ 10% đến 20% đối với phạt chậm tiến độ). Ngược lại, Chủ đầu tư mong muốn loại trừ các hành vi cố ý vi phạm hoặc lỗi gián tiếp ra khỏi giới hạn này.
Khuyến nghị của Luật sư: Các bên cần làm rõ phạm vi tổn thất gián tiếp (Consequential damages) như thất thu lợi nhuận, gián đoạn sản xuất. Đồng thời, quy định rõ mức trần phạt vi phạm (Liquidated Damages) cho từng mốc tiến độ (Key Milestones) thay vì chỉ phạt tổng thể dự án.
3. Cơ chế điều chỉnh giá và Sự kiện bất khả kháng
Mặc dù Hợp đồng EPC thường có hình thức giá trọn gói, biến động giá nguyên vật liệu bất thường hoặc sự thay đổi chính sách pháp luật của nhà nước (Change in Law) có thể làm vỡ phương án tài chính của Nhà thầu.
Các bên nên đưa vào cơ chế chia sẻ rủi ro (Hardship Clause) theo quy định tại Điều 421 Bộ luật Dân sự 2015 khi thực hiện hợp đồng trong hoàn cảnh thay đổi cơ bản.
4. Kết luận
Thương lượng hợp đồng EPC đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa tư duy pháp lý, am hiểu kỹ thuật và quản trị rủi ro tài chính. Việc tham vấn luật sư chuyên sâu ngay từ bước lập Hồ sơ mời thầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu tối đa nguy cơ khi tranh chấp xảy ra.